नानकाचा नमाज..............

आज सकाळी फिरावयास गेलो होतो,स्टेशनवर एक चावीवाला दुकान मांडत होता,
मलाही एक एक्स्ट्रा चावी बनून घ्याची होती,म्हणून मी थाबलो चावीवाले बहुधा मुसलमान असतात.

चावीवाल्या बरोबर एक जण हुजत घालत होता ,"जिसे काबा   पढने नही आता, वो मुसलमान नही"
                                                           चावीवाला उसकला,"जो नमाज नहि पढता वो मुसलमान  नहि, 

     जो जुम्मेको तीन बार नमाज पढता वो हि सच्या मुसलमान ".
     चावी बनत होती, वाद गरम होत होता,
     मी ऐकत होतो, त्यांना  कुठे सांगू बाबारे 
     कुराण ऐकाचे असेल तर, अंतर्यामी ऐका.
     तिथूनच खरी भगवंत वाणी,नाही अल्लाचे शब्द उमटतील.

चावी बनवुन झाली, तिथून निघालो.मनात विचार आला लाख शब्द पाठ केलेत, कुराण  शेरीफ 
पाठ केलेत त्याचे काय मोल. परमात्मा कुठला विचार नाही, तर्क नाही.नमाजही कर्मकांड,सवय ,
अहंकार बनून राहिला आहे.

माझे विनोबाचे कुराण-सार पुस्तकाचे वाचन सुरु होते ,त्यामुळे ती बडबड मला अर्थ हीन वाटली. नमाज,ध्यान,प्रार्थना जे काही आहे, सगळे विचार विरहित वाहावयास हवे.

नानकाच्या जीवनतील एक घटना, प्रसंग आठवला तो सांगतो, नानक म्हणायचा," कोणी हिंदू नाही कोणी  मुसलमान नाही",

नानक एका मुसलमान नबाबाकडे उतरला होता.नबाब म्हणाला,"तुम्ही  म्हणता कोणी हिंदू नाही, कोणी मुसलमान नाही,  उद्या शुक्रवार आहे, तुम्ही आमचे बरोबर  नमाज पढावा ".
नानक म्हणाला," एक अट आहे तुम्ही नमाज पढला तर मी पण पढेन".

बातमी हाहा म्हणता सगळीकडे परसली ,पाच हजाराचा गाव,आजूबाजूच्या गावातले पाच हजार.खूप मोठी भीड जमा झाली.नानक आता मुसलमान होणार हिन्दुनमध्ये चुळबुळ आणि मुसलमानान मध्ये उत्साह .आपल्या मुलाचे डोके फिरले तर नाही? काय भानगड आहे हे जाणून घेण्यासाठी त्याचे वडील कालू मेहता हि हजार झाले .

नमाजाची वेळ झाली . मुल्ला ,नबाब,काझी आणि इतर खानदानी  मुसलमान नमाज पाढायाला बसले . गुढगे टेकले, माथा जमिनीवर ,वज्रासनाची  possition घेतली . नानक उभाच राहिला .  उभ्या, उभ्या  का कोणी नमाज पढतो ?

नमाज संपला . नबाब उसकला ,"नानक तू खोटा आहेस ,नमाज पढायचे कबूल करुन तू खोटा वागलास ,मोठा गुनाह  केलास, विश्वासघात केला आहेस" . इतर सारे जमलेले मुसलमान त्याच संतापात होते,वातावरण तापले होते.

नानक म्हणाला," हो मी कबूल  केले होते पण मी म्हणालो होतो ,तुम्ही नमाज पढलात तर मी नमाज पढेन .
तुम्ही तर नमाजा मध्ये नव्हता ,सारे मला पाहत होता,डोळे किलकिले करुन ,हळूच मन वर करून पाहत होता मी नमाज पाढतो का ते ." एकदम शांतता झाली.

"नबाबसाहेब ,मला सागा , काबूलला जावून नवा घोडा आणण्यासाठी जाण्याचा तुम्ही विचार नमाज पढत असता करत होता ,हा मुल्ला शेतात आलेंले पीक कापण्यासाठी मजुराची चिन्ता करत होता ,असा असतो नामज ? मी वाट पाहत होतो तुमचा नमाज सुरु होण्याची".                                                                    
गोष्ट खरी होती नबाबाचा उमदा घोडा नुकताच मरण पावला होता,मुल्ला कापणीची  चिंत्ता वाहत होता, नानकाचे अंतर्यामी  डोकावणे , आपला नमाज वरवर होता याची समज आली आणि नबाबाची बोलती बंद झाली.अशा गोष्टी नेहमीच्याच, रोजच्या जीवनात घडतात .प्राथॆना ,पूजा ,नमाज ,ध्यानात  मी जोपर्यंत जागा असतो तेव्हा
ते वरवरच असत ते कोरड, शुष्क असते.

नानक म्हणतो  ते  खरे आहे, कोणी हिंदू नाही कोणी  मुसलमान नाही .
तुम्ही आहात सल्लग्न विराट अस्तित्वाशी .ती तुमची खरी  ओळख .

अजित भिडे